الزام نویسنده مسئول‌ بودن اساتید راهنما باطل شد

اخیراً دیوان عدالت اداری در حکمی الزام نویسنده مسئول‌ بودن اساتید راهنما را باطل کرد، براین اساس استادان دیگر نمی‌توانند دانشجویان دوره دکتری را مجبور کنند که نامشان را در مقاله‌های خود بیاورند. به گزارش خبرگزاری آنا، براساس شیوه‌نامه دوره دکتری دانشگاه‌ها، دانشجویان این دوره باید از رساله خود یک یا دو مقاله استخراج و قبل از جلسه دفاع آن را چاپ کنند. دانشجویان باید برای چاپ مقاله به نشریات نویسنده‌ مسئول معرفی کنند، برخی از دانشگاه‌ها دانشجویان دوره دکتری را ملزم کرده‌اند که دانشجویان باید استاد راهنما را به عنوان نویسنده‌مسئول معرفی کنند.

این قید دانشگاه‌ها دانشجویان را با مشکلاتی مواجه کرد، دانشجویان درگیر این مسئله اعلام کردند: استادان راهنما مقاله نمی‌نویسند بلکه فقط نظارت می‌کنند،‌ ولی دانشجویان مجبورند در مقاله خود نام استاد را به عنوان نویسنده‌ مسئول درج کنند و نام دانشجویی که همه کارها را انجام داده به عنوان نفر دوم نوشته می‌شود. این ایراد دانشجویان به شیوه‌نامه دوره دکتری سبب شد تا برخی سراغ دیوان عدالت اداری بروند و در این زمینه شکایتی را مطرح کنند. در متن شکایت دانشجویان به شیوه‌نامه دوره دکتری دانشگاه‌ها اشاره و از دیوان عدالت درخواست ابطال این الزام شده است.

به کانال ویکی گرام در تلگرام بپیوندید

هیئت عمومی دیوان عدالت اداری پس از انجام بررسی‌های لازم حکم خود را بر مبنای آیین‌نامه دوره دکتری مصوب شورای برنامه‌ریزی و آموزش عالی، قانون حمایت از حقوق مؤلفان و مصنفان و هنرمندان و قانون پیشگیری و مقابله با تقلب در تهیه آثار علمی در شهریورماه صادر کرد. مطابق ماده ۸ آیین‌نامه دوره دکتری مصوب شورای برنامه‌ریزی و آمـوزش عالی سال ۱۳۸۹ مقاله مسـتخرج از پایان‌نامه توسط دانشجو نوشته می‌شود و استاد راهنما صرفاً وظیفه نظارت و راهنمایی برای اصلاح آن را دارد.

براساس استدلال دیوان عدالت اداری از ماده ۸ آیین‌نامه دوره دکتری، این آیین‌نامه درباره نحوه دفاع از رساله دکتری و شرایط آن است و سکوت این ماده در خصوص این که چه کسی نویسنده مسئول باشد، متضمن جواز نویسنده‌مسئول بودن استاد راهنما نیست و باید آن را در پرتو اصول کلی حقوق عمومی نظیر اصل عدم صلاحیت و اصل برابری و منع تبعیض تفسیر کرد چراکه اصل بر عدم صلاحیت استاد راهنما برای نویسنده‌مسئول بودن مقاله است و خلاف آن نیاز به تصریح دارد.

قانون حمایت حقوق مؤلفان و مصنفان و هنرمندان مصوب ۱۳۴۸ و اصلاحی ۱۳۸۹ نیز می‌گوید مقاله علمی پژوهشی مستخرج از پایان‌نامه، اثر حقوقی مستقـلی است که پدید‌آورنده آن دانشجو است و مالک فکری آن محسـوب می‌شود و استاد راهنما صرفاً وظیفه نظارت بر آن را دارد.

ویکی گرام را در اینستاگرام دنبال کنید

براساس قانون پیشگیری و مقابله با تقلب در تهیه آثار علمی مصوب سال ۱۳۹۶ نیز الزام و اجباری برای دانشجویان در ذکر نام استاد راهنما به عنوان نویسنده‌مسئول در مقالات علمی– پژوهشی مستخرج از پایان‌نامه نیامده است. دیوان عدالت اداری با استدلال به این قوانین رای بر ابطال این الزام برای دانشجویان صادر کرد بنابراین از این پس دانشجویان الزامی برای نوشتن نام استاد راهنما به عنوان نویسنده‌مسئول در مقاله‌های استخراج‌شده از رساله‌های دوره دکتری ندارند و می‌توانند براساس حقیقت نام خود را به‌عنوان نویسنده‌مسئول ذکر کنند.

البته وزارت علوم در این زمینه هنوز اطلاع‌رسانی مناسبی انجام نداده و بسیاری از دانشجویان دوره دکتری از این حکم دیوان عدالت اداری بی‌خبرند. به نظر می‌رسد که دانشجویان باید با اطلاع از این تغییر در شیوه‌نامه جلوی سوءاستفاده‌های احتمالی استادان را بگیرند.
 

➕ بیشتر بخوانید:


بازنگری آئین‌نامه موسسه‌های آموزش عالی
حذف زبان انگلیسی از مدارس خلاف عدالت آموزشی
ماجرای مسمومیت دانشجویان دانشگاه علم و صنعت

ایران برای اولین بار در جمع ۲۵۰دانشگاه برتر دنیا در علوم کامپیوتر
 

2 دیدگاه

  • مسعود
    1398-07-28 12:30:55
    نویسنده مسئول بودن امتیازی به همراه نداره و عموما وظیفش پیگیری مراحل داوری و چاپ مقاله هست. منظور شما احتمالا نویسنده اول بودن هست
    • خانم اسفندیاری
      1398-07-28 14:09:36
      سلام . دوست عزیز نویسنده مسئول بودن برای ارتقا اساتید امتیاز محسوب میشه و در مواقعی اساتید از این ایتم سو استفاده میکنند. نویسنده اول همون دانشجو و نگارنده مقاله هست که حذف نامش امکان پذیر نیست. این ایین نامه در برخی موارد به نفع دانشجو هست که بتونه یک مقاله معتبر رو به نام خودش ثبت کنه . موفق باشید
  • علی پور
    1398-07-28 16:47:32
    سلام ممنون از خبر خوبتان ضمنا هم نویسنده مسئول هم نویسنده اول امتیاز دارند و قانون ذکر نام استاد راهنما برای نویسنده مسئول از سوی دانشگاه اعلام میشده است نه نویسنده اول در جواب به کاربر مسعود

سوال یا دیدگاه شما (پاسخ از کاربران و کارشناسان ویکی گرام )

captcha

آخرین توئیت ها

سلام میخواستم بدونم کسی که دانشگاه تربیت معلمی درس میخونه میتونه برای بورسیه تحصیلی به کشورای دیگه اقدام کنه؟
2 هفته پیش

#مهاجرت سلام میخواستم بدونم برای مهاجرت تحصیلی به آلمان میشه با مدرک کاردانی فنی حرفه ای ویزای تحصیلی گرفت بعد اینکه با این مدرک میشه کنکور سراسری در رشته های مثل ریاظی یا انسانی شرکت کرد بعد کنکور در خواست. ویزای تحصیلی داد یا نه بعد محددیت سنی داره مثلا اگه طرف 24 سالش باشه قبول میکنن بازم برای مقطع لیسانس در آلمان یا نه
1 ماه پیش

بنده دو هفته است رزومه را ارسال کرده ام به ایدی تلگرام ولی خبری نشده است چرا؟ 
1 ماه پیش